مدیرکل شیلات استان گیلان گفت: توسعه زیرساختهای پرورش ماهیان خاویاری، ایجاد شهرکهای شیلاتی و حرکت به سمت فرآوری محصولات آبزی، از اولویتهای شیلات گیلان برای افزایش بهرهوری و بهبود وضعیت اقتصادی این بخش است.
علی اصغر داداشپور در گفتگو با خبرنگاران، با اشاره به نقش شیلات در تأمین امنیت غذایی اظهار کرد: بر اساس گزارش سال ۲۰۲۶ سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، تولید جهانی آبزیان و جلبکها در سال ۲۰۲۴ به رکورد ۲۳۵ میلیون تن رسید که ۷۶ درصد این تولیدات به قاره آسیا اختصاص داشت.
وی با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه افزود: بر اساس هدفگذاری انجامشده، تولید آبزیان کشور باید در پایان این برنامه به یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن برسد که سهم گیلان از این میزان، ۹۳ هزار تن تعیین شده است.
مدیرکل شیلات گیلان با بیان اینکه این استان از سابقه و ظرفیت قابل توجهی در حوزه صید و آبزیپروری برخوردار است، تصریح کرد: سال گذشته بیش از ۷۶ هزار تن آبزیان در گیلان تولید شد و در حال حاضر بیش از ۱۲ هزار نفر بهصورت مستقیم در حوزه شیلات استان اشتغال دارند. فعالیتهای مرتبط با فرآوری و صنایع شیلاتی نیز ارزش اقتصادی این بخش را افزایش داده است.
فعالیت ۴۸ پره صیادی در گیلان
داداشپور با اشاره به فعالیت صیادان ماهیان استخوانی در گیلان گفت: در این استان ۵۱ پره صیادی وجود دارد که سال گذشته ۴۷ پره فعال بود و امسال فعالیت ۴۸ پره صیادی در هفت شهرستان ساحلی رودسر، لنگرود، آستانهاشرفیه، رشت، خمام، بندرانزلی و تالش دنبال میشود. در مجموع حدود ۳ هزار و ششصد نفر سهامدار در این پرهها فعالیت دارند.
وی با اشاره به آغاز فصل صید ماهیان استخوانی از ۱۵ مهرماه افزود: این فصل تا ۱۵ فروردین سال آینده ادامه دارد و زمانبندی آن بر اساس مصوبات کمیته صید سازمان شیلات ایران تعیین شده است.
مدیرکل شیلات گیلان با بیان اینکه صید ماهیان استخوانی در شهرستان تالش از اول مهرماه آغاز شده است، خاطرنشان کرد: با توجه به شرایط خاص این منطقه، مجوز آغاز زودتر صید از کمیته صید دریافت شد.
وی ادامه داد: از آغاز فصل صید تاکنون، حدود ۱۳۰ تن ماهیان استخوانی در استان صید شده که ارزش اقتصادی آن بالغ بر ۱۴۲ میلیارد تومان برآورد میشود.
داداشپور همچنین با اشاره به فعالیت شناورهای صید کیلکا اظهار کرد: از مجموع ۳۰ شناور فعال در این حوزه، ۲۵ شناور امسال با دریافت مجوز از ۱۵ خردادماه فعالیت خود را آغاز کردند و تاکنون حدود یکهزار و ۲۱۰ تن کیلکا صید کردهاند که ارزش اقتصادی آن حدود ۷۵ میلیارد تومان است.
وی با اشاره به تأثیر شرایط جوی بر فعالیت صیادان گفت: بارندگیهای شدید و نامساعد بودن وضعیت دریا در برخی روزها، امکان صید را محدود میکند و فعالیت صیادان باید با توجه به شرایط جوی و هشدارهای هواشناسی انجام شود.
مقابله با صید غیرمجاز در سواحل گیلان
مدیرکل شیلات گیلان با اشاره به مشکلات ناشی از صید غیرمجاز و کاهش ذخایر آبزیان بیان کرد: صیادی علاوه بر اینکه یک شغل است، میراثی برای بسیاری از خانوادههای ساحلنشین محسوب میشود؛ اما شرایط موجود ضرورت اتخاذ تصمیمهای جدید برای حمایت از معیشت این جامعه را دوچندان کرده است.
وی با بیان اینکه یگان حفاظت منابع آبزیان شیلات در هفت نقطه استان پایگاه دارد، افزود: حفاظت از حدود ۳۰۰ کیلومتر نوار ساحلی گیلان بهتنهایی امکانپذیر نیست و به همکاری همه دستگاههای مسئول، نیروهای نظامی و انتظامی، مرزبانی و تشکلهای مردمی نیاز دارد.
داداشپور با اشاره به اقدامات انجامشده برای مقابله با تخلفات صیادی تصریح کرد: امسال بیش از ۱۰ تن ادوات صید غیرمجاز کشف شده است. استفاده از روشهای غیرمجاز، از جمله صید با قلاب به شیوههایی که به ماهیان کوچک آسیب میزند، ذخایر آبزیان و آینده معیشت صیادان را تهدید میکند.
وی تأکید کرد: برای جلوگیری از تداوم این تخلفات، علاوه بر اقدامات حفاظتی، باید برخوردهای قانونی بازدارندهتری صورت گیرد و همکاری میان دستگاههای مسئول تقویت شود.
برنامهریزی برای بهبود معیشت صیادان
مدیرکل شیلات گیلان با اشاره به ضرورت حمایت از صیادان در دورههای خارج از فصل صید اظهار کرد: طرحی برای چندمنظوره کردن فعالیت پرههای صیادی تهیه و به مراجع مربوط ارائه شده است تا این واحدها بتوانند در کنار صید، از ظرفیت گردشگری شیلاتی نیز استفاده کنند.
وی افزود: بسیاری از پرههای صیادی در سواحل دارای مکان، فضا و زیرساخت هستند؛ بنابراین میتوان با فراهم کردن زمینه فعالیتهای گردشگری و همچنین مشارکت در طرحهای تولیدی، منابع درآمدی جدیدی برای این خانوادهها ایجاد کرد.
داداشپور با اشاره به امکان توسعه پرورش ماهی در قفس در دریا گفت: استفاده از ظرفیت سرمایهگذاران و مشارکت خود صیادان در طرحهای آبزیپروری میتواند به افزایش درآمد و کاهش آسیبپذیری اقتصادی این جامعه کمک کند.
وی درباره مشکلات بیمهای صیادان نیز بیان کرد: پیگیریهایی برای برخورداری جامعه صیادی از حمایتها و تخفیفهای بیمهای در حال انجام است و امیدواریم با همکاری سازمان تأمین اجتماعی، شرایط مناسبتری برای این قشر فراهم شود.
مدیرکل شیلات گیلان همچنین از پیگیری تأمین تسهیلات برای نوسازی و بهسازی ناوگان صیادی خبر داد و گفت: صندوق صنایع دریایی کشور برای همکاری در این زمینه اعلام آمادگی کرده است و صیادان میتوانند از طریق اتحادیهها و مدیریتهای شیلات شهرستانها، درخواستهای خود را پیگیری کنند.
وی با اشاره به پیشنهاد صیادان برای تغییر زمانبندی فصل صید خاطرنشان کرد: پیشنهادهای مطرحشده در این زمینه به سازمان مرکزی شیلات منعکس خواهد شد تا موضوع با توجه به ضرورت حفاظت از ماهیان در دوره زادآوری بررسی شود.

رهاسازی ۸۰ میلیون بچهماهی در گیلان
داداشپور با تأکید بر اهمیت بازسازی ذخایر آبزیان دریای کاسپین گفت: شیلات گیلان سه مرکز بازسازی ذخایر در سیاهکل، رشت و سنگر دارد که در زمینه تکثیر و پرورش بچهماهی و رهاسازی آن در رودخانههای منتهی به دریا و تالابها فعالیت میکنند.
وی با اشاره به ظرفیت مراکز بازسازی ذخایر استان افزود: در مرکز شهید انصاری رشت، بیش از ۱۵ گونه از ماهیان تالاب انزلی و دریای کاسپین نگهداری و تکثیر میشوند و بانک ژنتیکی این گونهها نیز در اختیار شیلات قرار دارد.
مدیرکل شیلات گیلان با بیان اینکه حدود ۸۰ میلیون بچهماهی در فرایند بازسازی ذخایر از سال گذشته تا مردادماه امسال رهاسازی شده است، تصریح کرد: این اقدامات با هدف تقویت ذخایر آبزیان و کمک به استمرار فعالیتهای صیادی انجام میشود.
وی با اشاره به مشارکت جامعه صیادی در این طرحها گفت: سال گذشته در رودخانه خشکرود، دو استخر برای نگهداری ماهیان در دوره تکثیر ایجاد شد و یکی از پرههای صیادی نیز در این زمینه مشارکت کرد. شیلات برای تأمین غذا و نهادههای مورد نیاز این طرحها، یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان اختصاص داد.
داداشپور ادامه داد: علاوه بر این، ۳۱ پره صیادی در سال گذشته برای احداث استخرهای تکثیر و نگهداری ماهی اقدام کردند که این فعالیتها در راستای مشارکت جامعه صیادی در بازسازی ذخایر آبزیان دریای کاسپین انجام شده است.
وی با اشاره به ضرورت حفاظت از ماهیان خاویاری اظهار کرد: صید تجاری این گونهها در دریای کاسپین ممنوع است و ماهیان خاویاری که بهصورت اتفاقی در تورهای صیادی گرفتار میشوند، باید به مراکز تخصصی بازسازی ذخایر تحویل داده شوند.
مدیرکل شیلات گیلان افزود: از آغاز فصل صید ماهیان استخوانی تا پایان روز گذشته، ۱۵ قطعه ماهی خاویاری گرفتار در پرههای صیادی به شیلات تحویل داده شده است. این ماهیان با رعایت شرایط لازم به مرکز تخصصی شهید بهشتی منتقل شدند.
وی همچنین از رهاسازی نزدیک به یک میلیون بچهماهی خاویاری در رودخانههای منتهی به دریا طی امسال خبر داد.
داداشپور درباره مشکلات مربوط به اراضی مورد استفاده پرههای صیادی گفت: بخشی از این زمینها مالکیت شخصی دارند و بخشی دیگر جزو اراضی ملی هستند که واگذاری و اجاره آنها باید بر اساس قوانین مربوط انجام شود.
وی افزود: در برخی مناطق، قراردادهای اجاره سالها تمدید نشده یا اجارهبها پرداخت نشده است؛ ازاینرو جلساتی با حضور مسئولان جهاد کشاورزی، امور اراضی و سازمان مدیریت و برنامهریزی استان برای تعیین تکلیف این مشکلات برگزار شده است.
مدیرکل شیلات گیلان خاطرنشان کرد: در حال حاضر، روند رسیدگی به مشکلات حدود ۲۰ پره صیادی در این زمینه دنبال میشود و تعیین تکلیف اراضی، یکی از پیشنیازهای اجرای طرحهای چندمنظوره و توسعه فعالیتهای اقتصادی این واحدهاست.
۸۰ درصد تولیدات آبزیپروری گیلان، ماهیان گرمابی
داداشپور در بخش دیگری از این گفتگو با اشاره به ضرورت بازنگری در الگوی تولید آبزیان گیلان گفت: حدود ۸۰ درصد تولیدات آبزیپروری استان به ماهیان گرمابی اختصاص دارد و متوسط عملکرد تولید در هر هکتار کمتر از ۱۰ تن است؛ درحالیکه ظرفیت تولید در مزارع پرورش ماهیان خاویاری میتواند به حدود ۱۰۰ تن در هکتار برسد.
وی افزود: با توجه به ارزش اقتصادی ماهیان خاویاری، توسعه زیرساختهای پرورش این گونهها در اولویت برنامههای شیلات گیلان قرار دارد و ایجاد شهرکهای شیلاتی نیز در همین راستا دنبال میشود.
مدیرکل شیلات گیلان با اشاره به پیشرفت فناوریهای نوین در حوزه آبزیپروری تصریح کرد: سامانههای بازچرخانی آب میتوانند بهرهوری تولید را افزایش دهند و زمینه توسعه فعالیتهای آبزیپروری را فراهم کنند.
وی بر ضرورت توسعه صنایع تبدیلی و فرآوری محصولات آبزی تأکید کرد و گفت: باید از خامفروشی و فروش زنده محصولات فاصله بگیریم و به سمت تولید محصولات فرآوریشده و نوین حرکت کنیم.
داداشپور در پایان از برنامهریزی برای برگزاری رویداد فرآوری و طبخ آبزیان در فصل پاییز در گیلان خبر داد و اظهار امیدواری کرد که اجرای این برنامهها به افزایش ارزش افزوده محصولات شیلاتی، توسعه اقتصادی استان و بهبود معیشت فعالان این حوزه منجر شود.



