چابهار – توسعه مراکز تکثیر، افزایش سطح مزارع پرورش میگو و گسترش صنایع فرآوری و صادرات آبزیان، سواحل مَکُران را به یکی از محورهای اصلی تولید، اشتغال و تحقق اقتصاد دریامحور در جنوب شرق کشور تبدیل کرده است.
سواحل مَکُران با برخورداری بیش از ۳۰۰ کیلومتر نوار ساحلی، دسترسی به آبهای آزاد اقیانوسی و تنوع کمنظیر ذخایر دریایی، به یکی از مناطق راهبردی کشور در حوزه شیلات تبدیل شده؛ منطقهای که ظرفیتهای گسترده آن در صید ماهی، پرورش میگو، توسعه پرورش ماهی در قفس، فرآوری آبزیان و ایجاد اشتغال، نقش مهمی در تحقق اقتصاد دریامحور دارد.
جنوب سیستان و بلوچستان به دلیل همجواری با دریای عمان و برخورداری از شرایط اقلیمی مناسب، سالهاست بهعنوان یکی از قطبهای مهم فعالیتهای شیلاتی کشور شناخته میشود. شهرستانهای چابهار، کنارک و دشتیاری با دارا بودن بنادر صیادی، اسکلههای تخلیه صید، ناوگان فعال صیادی و اراضی مستعد پرورش میگو، ظرفیت قابلتوجهی برای توسعه زنجیره ارزش آبزیان دارند.
در سالهای اخیر، توسعه پرورش میگو در سواحل مَکُران شتاب گرفته و مجتمعهای پرورشی گواتر و کشت و صنعت مَکُران در کنارک، بهعنوان ۲ مرکز مهم تولید میگوی پرورشی کشور فعالیت میکنند. این ظرفیتها علاوه بر ایجاد اشتغال برای جوامع محلی، زمینه توسعه صنایع وابسته شامل فرآوری، بستهبندی، سردخانه و صادرات محصولات دریایی را فراهم کردهاند.
ظرفیت شیلاتی مَکُران تنها به پرورش میگو محدود نیست؛ صید ماهیان دریایی، بهویژه ماهی تن، یکی دیگر از پایههای اصلی اقتصاد ساحلی این منطقه به شمار میرود. بنادر صیادی چابهار و کنارک از مراکز مهم فعالیت ناوگان صیادی کشور هستند و هزاران صیاد در این منطقه از طریق دریا امرار معاش میکنند.
وجود گونههای ارزشمند دریایی، نزدیکی به آبهای اقیانوسی و امکان توسعه روشهای نوین صید و پرورش، فرصت مناسبی برای افزایش تولید ماهی و ایجاد ارزش افزوده در بخش شیلات فراهم کرده است. توسعه پرورش ماهی در قفس نیز از جمله برنامههایی است که میتواند ظرفیت تولید آبزیان در سواحل مکران را چند برابر کند.
سواحل مَکُران امروز، علاوه بر برخورداری از جایگاهی مهم در تأمین امنیت غذایی، بهعنوان یکی از محورهای اصلی اقتصاد دریامحور کشور مطرح است؛ ظرفیتی که با برنامهریزی و سرمایهگذاری هدفمند میتواند زمینهساز اشتغال پایدار، رونق اقتصادی و توسعه متوازن در جنوب شرق ایران باشد.
سواحل مَکُران، قطب آبزیپروری ماهی و میگو
سرپرست ادارهکل شیلات سیستان و بلوچستان با اشاره به جایگاه استان در زنجیره تولید میگوی کشور به خبرنگار ایرنا اظهار کرد: توسعه مراکز تکثیر و تولید پستلارو میگو سبب شده این استان علاوه بر تأمین نیاز مزارع داخلی، به یکی از تأمینکنندگان مهم این نهاده برای دیگر استانهای میگوپرور تبدیل شود.
بهزاد امیری گفت: امسال با فعال شدن سه مرکز تکثیر میگو در سیستان و بلوچستان، تاکنون حدود ۴۶۲ میلیون قطعه پستلارو تولید شده و پیشبینی میشود این میزان تا پایان فصل به بیش از ۵۰۰ میلیون قطعه برسد که نسبت به سال گذشته رشد ۲۰ درصدی دارد.
وی افزود: بخشی از این تولیدات، علاوه بر مزارع سیستان و بلوچستان، به استانهای گلستان، هرمزگان و بوشهر ارسال شده که نشاندهنده نقش پشتیباناین استان در زنجیره تولید میگوی کشور است.
سرپرست ادارهکل شیلات سیستان و بلوچستان ادامه داد: در مجتمع پرورشی شهید صنعتی گواتر، ۱۹۴ میلیون قطعه پستلارو در ۷۴ مزرعه با سطح زیر کشت یکهزار و ۹۵ هکتار ذخیرهسازی شده که پیشبینی میشود بیش از سههزار و ۲۰۰ تن میگو از این مجموعه برداشت شود.
وی بیان کرد: در مجتمع کشت و صنعت مکران (گوردیم) کنارک نیز در مرحله نخست، ۶۰ میلیون قطعه پستلارو در سطح ۱۷۶ هکتار ذخیرهسازی شده و تولید ۷۵۰ تن محصول از این بخش پیشبینی میشود.
امیری مجموع اراضی زیر کشت رفته در مرحله نخست را یکهزار و ۲۷۱ هکتار اعلام کرد و گفت: بر اساس برنامهریزی انجامشده، برداشت حدود سههزار و ۹۵۰ تن میگو از این سطح پیشبینی شده است.
وی با اشاره به ادامه روند تولید در مجتمعهای پرورشی سیستان و بلوچستان افزود: مرحله دوم ذخیرهسازی میگو در مجتمع کشت و صنعت مکران نیز آغاز شده و تاکنون ۱۸ میلیون قطعه پستلارو در استخرهای نرسری ذخیرهسازی شده است که پس از طی دوره نوزادگاهی، به استخرهای خاکی منتقل میشوند.
سرپرست ادارهکل شیلات سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: پیشبینی میشود در این مرحله نیز ۶۰ میلیون قطعه لارو در سطح ۱۷۶ هکتار ذخیرهسازی و حدود ۷۵۰ تن میگو تولید شود.
وی ادامه داد: در امتداد ۵۴۱ کیلومتر نوار ساحلی سیستان و بلوچستان، ۹ بندر صیادی، ۲ مرکز تخلیه صید، چهار موجشکن با کاربری شیلاتی، ۲ مجتمع پرورش میگو و سه مرکز تکثیر بچهمیگو فعال است و این امکانات موجب شده است زیرساختهای شیلاتی استان در سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته باشد.
استان سیستان و بلوچستان به دلیل دسترسی به آبهای اقیانوسی دریای عمان، وجود بنادر مهم صیادی از جمله کنارک، چابهار، بریس، رمین و گواتر و همچنین ناوگان فعال صید آبهای دور، سهم قابل توجهی در صید تونماهیان و تأمین امنیت غذایی، اشتغال و صادرات آبزیان کشور دارد.
سیستان و بلوچستان به سبب گستردگی منابع آبی دارای ۲ اداره کل شیلات در شمال و جنوب استان است که اداره کل شیلات سیستان و بلوچستان(آبهای داخلی) مستقر در زابل واقع در شمال استان وظیفه کنترل و حمایت از منابع آبی داخلی و اداره کل شیلات سیستان و بلوچستان مستقر در بندر چابهار واقع در جنوب استان در حوزه آبهای دریای عمان فعال است.
