سعید تمدنی روز پنجشنبه با اشاره به جایگاه هرمزگان در تأمین بخش مهمی از منابع شیلاتی کشور اظهار کرد: استان هرمزگان بهدلیل موقعیت جغرافیایی، تنوع زیستی و ظرفیت بالای صید، یکی از کانونهای اصلی فعالیتهای صیادی در کشور است.
وی با بیان اینکه صید غیرمجاز در سالهای اخیر به یکی از چالشهای جدی استان تبدیل شده است، افزود: این پدیده بصورت مستقیم بر ذخایر آبزیان بویژه ذخائر ژنتیکی آنها، امنیت غذایی، اشتغال محلی و پایداری اکوسیستم اثر میگذارد.
رئیس بخش بیوتکنولوژی پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، فشار بیرویه بر گونههای اقتصادی و حساس، کاهش توان بازسازی طبیعی ذخایر و افزایش تنشهای اجتماعی در میان بهرهبرداران را در پی دارد.
تمدنی، با تشریح وضعیت فصل صید میگو در استان هرمزگان گفت: بر اساس پیگیری ها و مصوبات کمیته مدیریت صید و با توجه به شرایط اکولوژیک خلیج فارس و دریای عمان، فصل صید میگو در استان بهصورت محدود و با هدف حفاظت از ذخایر تعیین میشود.
وی ادامه داد: در این چارچوب، طرح «دریابست» بهعنوان یک طرح موفق با مشارکت مستقیم اداره کل شیلات هرمزگان در جهت ممنوعیت موقت صید، برای حفظ و بازسازی ذخایر آبزی و کاهش فشار بر گونهها اجرا میشود؛ طرحی که در بهار تا پایان اردیبهشت و در پاییز نیز در زمانهای مشخص، بهویژه در اوج تخمریزی آبزیان و پیش از فصل صید میگو، اعمال میشود.
رئیس بخش بیوتکنولوژی پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان ادامه داد: بر اساس آمارهای موجود، در فصل صید میگوی استان هرمزگان حدود 2 هزار و 500 صیاد درگیر فعالیت هستند و صید با استفاده از شناورهای مجاز انجام میشود با این حال، افزایش تعداد شناورها و فعالیتهای غیرمجاز، ضرورت نظارت دقیقتر را دوچندان کرده است.
وی تأکید کرد: صید میگو در استان باید در چارچوب مصوبات کمیته مدیریت صید استان و با در نظر گرفتن ظرفیت واقعی ذخایر صورت گیرد.
تمدنی، همچنین به وضعیت صید غیرمجاز و آثار آن بر ذخایر اشاره کرد و گفت: تجربههای میدانی و پژوهشهای گذشته نشان میدهد که فشار صید در سالهای مختلف، بهویژه در نواحی حساس، میتواند ذخایر را بهشدت تضعیف کند.
گونههایی مانند ماهی حلوا سفید در رده نزدیک به تهدید قرار دارند
وی در ادامه به اهمیت حفاظت از گونههای در معرض خطر بر اساس فهرست سرخ IUCN پرداخت و گفت: گونههایی مانند ماهی حلوا سفید در رده نزدیک به تهدید قرار دارند و برخی گونههای دیگر نیز به دلیل فشار صید و تخریب زیستگاه، در معرض کاهش جمعیت هستند.
به گفته او، بررسیها نشان میدهد که برخی گونههای شیلاتی در سواحل هرمزگان، از جمله گونههای حساس مرتبط با زیستگاههای ساحلی و مناطق تخمریزی، بهواسطه صید غیرمجاز و بیتوجهی به الزامات حفاظتی، در معرض تهدید قرار گرفتهاند.
وی تأکید کرد: وقتی فشار صید از ظرفیت بازیابی طبیعی فراتر میرود، نهتنها یک گونه خاص بلکه کل زنجیره غذایی و ساختار اکوسیستم آسیب میبیند.
تمدنی، در بخش دیگری از سخنان خود، راهکارهای مقابله با صید غیرمجاز را تشریح کرد و گفت: این راهکارها باید ترکیبی از نظارت، قانونگذاری، آموزش و مشارکت جوامع محلی باشد.
وی اجرای دقیق طرح دریابست، تقویت گشتهای مشترک شیلات، دریابانی، نیروی انتظامی و سایر نهادهای نظارتی، استقرار سامانههای پایش، استفاده از ابزارهای نوین رصد شناورها و برخورد قانونی با متخلفان را از مهمترین اقدامات دانست.
صیادان به پیامدهای صید غیرمجاز و اهمیت حفاظت از ذخایر آگاه شوند
وی همچنین بر لزوم فرهنگسازی در میان جوامع صیادی تأکید کرد و افزود: صیادان باید نسبت به پیامدهای صید غیرمجاز، زمانهای ممنوعه، گونههای حساس و اهمیت حفاظت از ذخایر آگاه شوند که در این زمینه آموزش و اطلاعرسانی، اگرچه جایگزین نظارت نیست، اما میتواند نقش مهمی در کاهش تخلفات و جلب مشارکت بهرهبرداران داشته باشد.
رئیس بخش بیوتکنولوژی پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان با اشاره به بعد اقتصادی موضوع گفت: صید غیرمجاز در نهایت به ضرر خود صیادان نیز تمام میشود، زیرا با کاهش ذخایر مخصوصا ذخائر ژنتیکی منابع آبزیان، در بلند مدت باعث کاهش درآمد پایدار شده و امکان بهرهبرداری نسلهای آینده کاهش مییابد.
تمدنی خاطرنشان کرد: حفاظت از منابع آبزی، فقط یک موضوع تخصصی یا محیطزیستی نیست، بلکه مسئلهای ملی است که به امنیت غذایی، اشتغال، عدالت اجتماعی و آینده سواحل کشور گره خورده است.استمرار طرحهای حفاظتی، بازنگری در قوانین، تشدید مجازات متخلفان و تقویت همکاری میان دستگاههای مسئول، میتواند زمینه بازسازی ذخایر و پایداری صید در استان هرمزگان را فراهم کند.
هرمزگان با برخورداری از ۱۹ بندر صیادی،۲۲ موج شکن مردمی و بالغ بر ۴۰ مرکز تخلیه صید با حدود هفت هزار شناور صیادی در قالب حدود ۷۵ تعاونی صیادی جایگاه مهمی در صید و صیادی کشور را به خود اختصاص داده است همچنین ارتزاق بالغ بر ۴۰ هزار خانوار هرمزگانی از طریق فعالیت های صید و صیادی تامین می شود
ساردین ماهیان، متو ماهیان ، هوور،کوتر، گیش، هامور،شیر، حلوا سیاه، سارم، سوکلا، قباد، میش ماهی، میگو و… غالب ترکیب صید استان هرمزگان را تشکیل می هد.
